BIOGRAFIJA

Model Girl

IVO POGORELIĆ

 

Petak, 10. maj 2019, 20:00                                                       Narodno pozorište Sarajevo
Ivo Pogorelić, klavir
Samra Gulamović, dirigentica
Sarajevska filharmonija

IVO POGORELIĆ zasigurno je jedan od najintrigantnijih, najutjecajnijih i najpoznatijih svjetskih pijanista današnjice. Njegove specifične interpretacije čuvenih djela pijanističke literature izazivale su brojne reakcije publike i kritičara, ali nikada nisu ostavljale ravnodušnim. Često nazivan i genijem, maestro Pogorelić je svojom umjetničkom djelatnošću utjecao na brojne generacije pijanista. Nakon čuvenog događaja na prestižnom Međunarodnom takmičenju Frederic Chopin 1980. godine, kada je pijanistica Marta Argerich, prepoznavši njegov nevjerovatni talent, mladog pijanistu proglasila genijem i iz protesta istupila iz žirija, jer je eliminiran u trećem krugu, njegova karijera poprimila je potpuno novi oblik. Medijski odjeci ovog najkontroverznijeg događaja u historiji čuvenog takmičenja maestra Pogorelića smjestili su u sami vrh svjetske pijanističke scene. Tadašnjeg pobjednika takmičenja, Dang Thai Sona gotovo niko nije zapamtio. Samo godinu dana nakon ove životne prekretnice, maestro Pogorelić debitirao je u njujorškom Carnegie Hallu, a uslijedili su mnogobrojni pozivi za koncerte širom svijeta, od Sjedinjenih Američkih Država do Japana. Dobija pozive za koncerte i od čuvenih svjetskih orkestara poput Berlinske i Bečke filharmonije, Londonskog simfonijskog orkestra, Njujorške filharmonije, Londonske kraljevske filharmonije, Orkestra Tonhalle iz Züricha, orkestara iz Chicaga i Bostona, Filharmonije iz Los Angelesa, te mnogih drugih. Već 1982. godine potpisuje ugovor za Deutsche Grammophon, te snima niz najznačajnijih djela pijanističke literature majstora od Bacha, Scarlattija, Mozarta, Haydna, Beethovena, Schumanna, Chopina, Čajkovskog i Liszta do Prokofjeva, Ravela i Skrjabina. O njegovim izvedbama pisali su svi značajni svjetski kritičari i listovi: „Svaki ton odsvirao je tačno, sa nevjerovatnom ekspresijom. Bio je cijeli orkestar“ (New York Times) ili „Pogorelić čini da muzika zvoni s uzbuđenjem kada je to potrebno, dopuštajući mekšoj, laganijoj muzici da se istakne prirodnim dostojanstvom.“ Njegovi snimci najznačajnijih muzičkih ostvarenja postali su najprodavanijim albumima klasične muzike u historiji. Umjetnost maestra Pogorelića počiva na čvrstim uvjerenjima da u interpretaciji treba uvijek težiti novim pristupima, lišenim svih muzičkih stereotipa, manira, podrazumijevanja, te svaki put djelu pristupiti sa iskrenošću prvog umjetničkog zanosa.
Maestro Ivo Pogorelić rođen je u Beogradu, gdje je već kao dječak pokazao izuzetan talenat i interes za muziku. Sa 12 godina biva primljen na Središnju muzičku školu u Moskvi, a od 1975. godine svoje pijanističko školovanje nastavlja na čuvenom Konzervatoriju Tchaikovsky u Moskvi. Život i rad sa pijanisticom i pedagoginjom Alisom Kezaradze u potpunosti je obilježio i usmjerio maestrov umjetnički put. S njom je ostao povezan intezivnom profesionalnom saradnjom i brakom sve do njene smrti, 1996. godine, nakon čega se na duže vrijeme povukao iz javnog i koncertnog života. Koncertiranju se uspješno vratio u sezoni 2005/2006, pa je uskoro nastupao na turnejama po Evropi, Aziji, Sjevernoj Americi, te Australiji i Novom Zelandu. Za hrvatski Jutarnji list o vlastitom pristupu muzici izjavio je: „Smatram da je najlaskaviji kompliment za pijanistu kada dosegne takav profesionalni nivo da svaki koncert zvuči kao improvizacija, a to zapravo nije, jer sve je itekako dobro izrađeno“, ističući da je on jedini koji ima hrabrosti opet i iznova se vraćati starim djelima koje je nebrojeno puta izveo i snimio, te u svaku izvedbu unijeti nešto potpuno novo. Ovaj predani umjetnik, genij kako ga mnogi kritičari nazivaju, za sebe kaže da je sluga umjetnosti, i naglašava da, koliko god svima takav način života izgledao egzotično i primamljivo, nakon svega on ipak i dalje treba sjesti za klavir i nastaviti sa predanim, upornim radom na putu ka novom. Osim što je i posljednjim atomima svog bića predan i posvećen umjetnosti, maestro Pogorelić intenzivno se bavi i humanitarnim radom, te aktivnostima na polju razvoja obrazovanja. U Hrvatskoj je još 1986. godine osnovao Fond za mlade glazbenike, čiji je cilj bio finansijski pomoći studije u inostranstvu za izuzetno talentovane mlade muzičare. Utemeljio je i muzički festival u Bad Wörishofenu 1988. godine koji nosi njegovo ime, a iste godine postao je i UNESCO-ov ambasador dobre volje. U Pasadeni u SAD-u 1993. godine pokrenuo je i Internacionalno pijanističko takmičenje Ivo Pogorelić, koje je nažalost doživjelo samo jedno izdanje. U najtežim vremenima za grad Sarajevo, ovaj ne samo veliki umjetnik, već i predani humanitarac i Čovjek, 1994. godine osnovao je Dobrotvornu fondaciju Sarajevo za gradnju bolnice i zdravstvenu pomoć tada prijeko potrebnu. Dobitnik je mnoštva nagrada i priznanja, kako za svoj umjetnički, tako i za humanitarni rad, među kojima su nagrada Orlando (1981), Vladimir Nazor (1985), Porin za poseban doprinos hrvatskoj muzičkoj kulturi (1997), te mnoge druge.

 

 

 

samra

SAMRA GULAMOVIĆ rođena je u Sarajevu. Diplomirala je i magistrirala na Muzičkoj akademiji u Sarajevu na Odsjeku za kompoziciju i dirigovanje u klasi profesora Teodora Romanića i profesora Julija Marića. Od 1995. godine je umjetnički rukovodilac Sarajevskog vokalnog okteta "Preporod", a osnivač je i dirigent Ženskog vokalnog ansambla "Allegro" sa kojim  je postigla veliki uspjeh i osvojila mnogobrojne nagrade na internacionalnim takmičenjima i festivalima. Pohađala je ljetnu školu dirigovanja 1997. godine u Baselu (Švicarska) i 1999. u Lionu (Francuska) i tada po prvi put, van granica BiH, održava koncerte sa Internacionalnim simfonijskim orkestrom "Aidimos". Još kao student predvodila je Hor Opere Narodnog pozorišta Sarajevo, a 1998. godine počinje sa radom u Sarajevskoj filharmoniji kao asistent dirigenta. Časopis "Žena 21" ju je proglasio za najuspješniju ženu iz oblasti Umjetnosti za 2001. godinu, a 2008. godine bila je dobitnica nagrade "Sloboda" koju dodjeljuje Centar za mir Sarajevo. Do sada bilježi brojne koncerte sa orkestrom Sarajevske filharmonije u Bosni i Hercegovini, kao i koncerte sa drugim orkestrima u Turskoj, Francuskoj, Njemačkoj, Švicarskoj i Italiji. Od 2009. godine angažovana je i kao dirigent Baleta Narodnog pozorišta u Sarajevu. Od 2008. do 2016. godine obavljala je funkciju direktorice Sarajevske filharmonije.

 

 

SARAJEVSKA FILHARMONIJA prvi je profesionalno organizovan simfonijski orkestar na području Bosne i Hercegovine, a svoje je korijene imala već u ansamblima koji su se formirali tokom austrougarske vladavine na tlu naše države. Prve ideje o formiranju jednog profesionalnog ansambla u bosanskohercegovačkoj prijestolnici koji bi izvodio umjetničku muziku zapadnoevropskog tipa potekle su iz Oblasne muzičke škole. Tako je formiran Kvartet Filharmoničnog udruženja, koji je uglavnom bio sastavljen od nastavnika Oblasne muzičke škole. Prvi koncert održan je 15.04.1920. godine u dvorani sarajevskog kina Imperijal. Ovi mali, ali značajni koraci vodili su do održavanja osnivačke skupštine Sarajevske filharmonije koja se desila 6. jula 1923. Prvi koncert održan je 24. oktobra 1923. godine. Solist na klaviru bio je Klemens Menšik, a dirigovali su Aleksandar Lukinić i Josip Rožđalovski. U periodu od 1941. godine, orkestrom su dirigovali Beluš Jungić, Maks Unger, Aleksandar Lukinić, Josip Rožđalovski, Edo Křenek i Oskar Danon. Zbog ratnih dešavanja, u periodu od 1941. do 1945. godine, Filharmonija je obustavila rad i 1948. godine ponovo nastavlja sa svojim aktivnostima. Prvi koncert Sarajevske filharmonije poslije Drugog svjetskog rata održan je 20. oktobra 1948. godine, dirigovao je Oskar Danon, a solist je bio Antonio Janigro, violončelista iz Zagreba.Direktori Filharmonije u ovom periodu su bili: Tihomir Mirić (1948–1973), Teodor Romanić (1974–1976), Mirko Janjčić (1976–1984), Vladimir Maunagić (1984–1988), Miroslav Homen (1988–1989) i Ninoslav Verber (1990–1992). Sarajevskom filharmonijom su dirigovali Ivan Štajcer, Mladen Pozajić, Teodor Romanić, Miroslav Homen, Oskar Danon, Julio Marić, Dragiša Savić, Radivoj Spasić, Boris Papandopulo i brojni drugi. U odnosu na period djelovanja prije 1941. godine, Sarajevska filharmonija je značajno proširila svoj repertoar izvodeći djela ne samo stranih, već i jugoslavenskih i bosanskohercegovačkih kompozitora. Godina 1992. označila je početak agresije na Bosnu i Hercegovinu, te samim time i destrukciju svega što je građeno prethodnih decenija. Tako je i Sarajevska filharmonija prekinula sa radom dvije godine i pri tome pretrpjela velike materijalne, ali i ljudske gubitke. Svojevrsnu prekretnicu u radu Filharmonije predstavljao je koncert održan 19. juna 1994. godine kada su pod dirigentskom palicom velikog Zubina Mehte u razrušenoj Vijećnici izveli Mozartov Requiem. Kao solisti nastupili su Jose Carreras, Ruggero Raimondi, Cecilia Gasdia i Ildiko Komlosi. Iste godine Sarajevska filharmonija održava koncerte u Italiji, a narednih godina nižu se gostovanja u Austriji, Turskoj, Češkoj, Francuskoj, Švicarskoj i Italiji. Nakon završetka rata, Sarajevska filharmonija se u kadrovskom smislu obnavlja, a nastojanjima uprave na čijem su čelu bili Emir Nuhanović (1994–2008), potom Samra Gulamović (2008–2016), te Samir Lokvančić kao vršilac dužnosti direktora (od 2016), ostvareni su značajni nastupi u zemlji i inozemstvu. Koncertom u olimpijskoj dvorani Zetra 11. oktobra 2008. godine, Sarajevska filharmonija je obilježila 85 godina postojanja i rada. Tom prilikom je izvedena popularna Carmina burana Carla Orffa pod dirigentskom palicom Julia Marića. Proslavljajući svoju 90-godišnjicu 2013. godine, Sarajevska filharmonija nastavila je težiti ka ciljevima postavljenim u začetku svoje djelatnosti, ostavši tako jedan od svjetionika bh. kulturne scene i svakako jedna od najvažnijih karika u lancu sarajevskog i bosanskohercegovačkog muzičkog života.
dr. Fatima Hadžić